Smog


Met smog wordt een periode van tijdelijk zeer verontreinigde lucht aangeduid. Het woord 'smog' is een samentrekking van de Engelse woorden 'smoke' (rook) en 'fog' (mist). Die naam kreeg de grauwe waas van gassen die Londen in de jaren '50 in de vorige eeuw teisterde.
Stoffen die invloed hebben op het ontstaan van smog zijn vooral ozon, fijn stof en, in mindere mate, stikstofdioxide (NO2) en zwaveldioxide (SO2). Smog die door zon en warmte ontstaat (zomersmog) bestaat vooral uit deze stoffen. In de winter bestaat smog uit een mengsel van hoofdzakelijk fijn stof en zwaveldioxide.
Ernstige smog door verhoogde concentraties stikstofdioxide en zwaveldioxide komt tegenwoordig in Nederland niet meer voor. Ernstige smog met ozon of fijn stof komt hooguit enkele dagen per jaar voor. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht dat in 2010 in Nederland geen ernstige smog meer voorkomt en dat matige smog nog slechts incidenteel zal optreden, mits het Europese beleid om de uitstoot van onder andere stikstofoxiden en vluchtige koolwaterstoffen wordt gerealiseerd.

Hoe ontstaat smog?
In de zomer kan smog ontstaan als het gedurende enkele dagen warm en zonnig is, en er vrij weinig wind staat. Onder invloed van zonlicht wordt binnen enkele uren ozon (O3) gevormd uit stikstofoxiden (NOx) en vluchtige koolwaterstoffen. De hoeveelheid ozon in de lucht is het hoogst tussen 12.00 en 20.00 uur.
Bij wintersmog vermengen vooral de stoffen SO2 (zwaveldioxide) en fijn stof met elkaar. Wintersmog komt voor in periodes van hoge luchtdruk, wanneer helder en mooi winterweer voorkomt, en er een zwakke tot matige oostelijke wind staat. Deze wind voert lucht aan uit Oost-Europa waar nog vaak kolen worden gestookt. Die lucht blijft vervolgens in Nederland 'hangen'. Wintersmog komt steeds minder voor doordat de lucht in Europa steeds schoner wordt. Wintersmog verdwijnt wanneer als het mooie winterweer omslaat (dooi, regenen of harde wind).

Hoe weet u wanneer er smog is?
Op NOS-Teletekst pagina 711 staat informatie over smogconcentraties. Bij matige of ernstige smog wordt aangegeven hoeveel smog er in welke gebieden is. Pagina 712 geeft in dat geval aanvullende informatie, zoals adviezen voor risicogroepen. Op de internetsite van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) staan de metingen van de meetstations.
Bij matige of ernstige smog geven het RIVM en de provincies via teletekst, radio of televisie aan wat de smogconcentratie zijn en wat burgers moeten doen om gezondheidsklachten te voorkomen.

Welke gezondheidsklachten veroorzaakt smog?
In Nederland komt smog niet veel voor, maar toch kunnen mensen klachten hebben die aan smog gerelateerd zijn. Mensen met astma en COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) of hart- en vaatziekten kunnen tijdens smogepisoden (perioden waarin smog voorkomt) meer klachten krijgen. Andere risicogroepen zijn spelende kinderen, sporters en mensen die zwaar lichamelijk werk in de buitenlucht doen. Zij ademen meer vervuilende stoffen in en deze stoffen dringen dieper in het lichaam binnen.
Smog veroorzaakt zowel acute als chronische klachten. Acute klachten treden direct op (en verdwijnen zodra de smog verdwijnt), chronisch klachten openbaren zich pas na een langere tijd. Zo kunnen luchtwegen door ozon direct geïrriteerd raken, wat leidt tot hoesten of bijvoorbeeld pijn op de borst. Op de lange termijn kunnen mensen kortademig worden.
Smog veroorzaakt irritatie van de neus en ogen, duizeligheid en misselijkheid en klachten aan de luchtwegen - zoals droge keel, hoesten, pijn op de borst en benauwdheid. Mensen met astma lopen de kans vaker een astma-aanval te krijgen en mensen met hart- en vaatziekten kunnen ernstiger klachten krijgen (zie ook kopje smogniveau's?).

Wat kan u zelf doen bij smog?
Heeft u een aandoening aan de luchtwegen dan kunt u zich op hete zomerse dagen beter niet intensief bewegen in de buitenlucht. Zeker niet in de middag en vroege avond wanneer de ozonconcentraties het hoogst zijn. Verder kan iedereen zelf nagaan of hij extra gevoelig is voor smog. Heeft u bijvoorbeeld last van klachten die met smog samen kunnen hangen (zie: Welke gezondheidsklachten veroorzaakt smog?), raadpleeg dan uw huisarts. Heeft u klachten over luchtverontreiniging, neem dan contact op met de Milieudienst van uw provincie of gemeente. Ook de GGD in uw woonplaats geeft informatie over de luchtkwaliteit.

(bron: http://www.vrom.nl)



Consument en Veiligheid heeft bij de samenstelling van deze inhoud samengewerkt met een aantal sportbonden en partners. Klik hier voor een overzicht van de sportbonden en partners.